Ertelemenin Sırrı Çözüldü: Psikanalitik Bir Keşif ve Ertelemeden Yaşamak

Sonuçlarını bilmesine rağmen görevleri bir başka zamana bırakma sanatı olan erteleme, yaygın bir insan deneyimidir. Genellikle basit bir zaman yönetimi veya disiplin sorunu olarak görülse de, psikanalitik teoriler neden ertelediğimize dair daha derin bir anlayış sunar. Bu blog yazısında, psikanalitik bakış açısından erteleme davranışını inceleyecek, altında yatan olası nedenleri tartışacak ve bu alışkanlığı değiştirmek için pratik yöntemler sunacağız.

Ertelemeyi Psikanalitik Bir Mercekten Anlamak

Özellikle Sigmund Freud’un çalışmalarından kaynaklanan ve çağdaş psikologlar tarafından genişletilen psikanalitik teoriler, ertelemenin bilinçaltımıza dayanan karmaşık bir yapıya sahip olduğunu öne sürmektedir. Psikanaliz ertelemeyi şu şekilde açıklıyor:

1. Haz İlkesine Karşı Gerçeklik İlkesi
   Freud’a göre, insan davranışı iki karşıt güç arasındaki gerilim tarafından yönlendirilir: haz ilkesi ve gerçeklik ilkesi. Erteleme, bu iki ilke arasındaki bir çatışma olarak görülebilir. Genellikle erteleme yaparız çünkü görevin talepleri ve potansiyel kaygıyla (gerçeklik ilkesi) başa çıkmak yerine anında zevk almak veya rahatsızlıktan kurtulmak isteriz (haz ilkesi).
2. Ego Savunma Mekanizmaları
   Erteleme aynı zamanda bir ego savunma mekanizması, egomuzun kendisini sıkıntıdan koruma yolu olarak da görülebilir. Bir görevi erteleyerek, onunla ilişkili potansiyel kaygı, kendinden şüphe duyma veya başarısızlık korkusundan geçici olarak kaçınırız. Bu savunma mekanizması kısa vadeli rahatlama sağlar ancak uzun vadeli sonuçlara yol açar.
3. Bilinçdışı Çatışma ve Direnç
   Erteleme, bilinçdışı çatışmaların bir tezahürü olabilir. Örneğin, bir kişi bir projeyi erteleyebilir çünkü bu ona geçmişteki bir başarısızlığı hatırlatır ve çözülmemiş duyguları harekete geçirir. Bilinçdışı, sıkıntı verici duyguların veya anıların ortaya çıkmasını önlemek için ertelemeyi bir direnç biçimi olarak kullanır.

Ertelemenin Üstesinden Gelmek için Stratejiler

Ertelemenin psikanalitik kökenlerini anlamak değerlidir, ancak bu alışkanlıkla nasıl mücadele edileceğini öğrenmek de aynı derecede önemlidir. İşte bazı yöntemler:

1. Öz-Yansıtma ve Farkındalık
   Erteleme davranışınızın altında yatan duygu ve düşünceleri keşfederek işe başlayın. Günlük tutmak veya terapi, temel nedenleri ortaya çıkarmaya yardımcı olabilir. Kendinize “Nelerden ve neden kaçınıyorum?” diye sorun.
2. Görevleri Daha Küçük Adımlara Bölün
   Büyük görevler bunaltıcı olabilir ve ertelemeye yol açabilir. Bunları daha küçük, yönetilebilir adımlara bölün. Her seferinde küçük bir parçayı ele almak kaygıyı azaltabilir ve ilerlemeyi daha ulaşılabilir hale getirebilir.
3. Gerçekçi Hedefler ve Son Tarihler Belirleyin
   Son teslim tarihleriyle birlikte kendiniz için net ve gerçekçi hedefler belirleyin. Bu hedefler kaybolduğunuz hissettiğinizde bir pusula görevi gorecek ve motivasyon sağlayacak. Hedeflerinizi ilerlemenizi birlikte değerlendireceğiniz biriyle paylaşın.
4. Kaygı ve Korkuyu Yönetin
   Görevlerle ilgili kaygı ve korkuyla başa çıkmak için stratejiler geliştirin. Farkındalık, derin nefes alma veya meditasyon gibi teknikler sakin kalmanıza ve odaklanmanıza yardımcı olabilir.
5. Kendinizi Ödüllendirin
   Ödülleri görev tamamlama sürecinize dahil edin. Bir görevi bitirdikten sonra, kendinize keyifli bir şeyler ikram edin. Bu, üretkenlikle olumlu çağrışımlar yaratır.
6. Öz Şefkat Pratiği Yapın
   Kendinize karşı nazik olun, özellikle de erteleme eğilimine girdiğinizde. Ertelemenin yaygın bir mücadele olduğunu ve sizin değerinizi tanımlamadığını anlayın. Kendinize göstereceğiniz öz şefkat sizi denemeye devam etmek için motive edebilir.
7. Profesyonel Yardım Arayın
   Erteleme hayatınızı ciddi şekilde etkiliyorsa, bir terapiste danışmayı düşünün. Psikanalitik terapi, erteleme davranışınıza katkıda bulunan daha derin psikolojik sorunların ele alınmasına yardımcı olabilir.

Psikanaliz merceğinden bakıldığında erteleme, anlık zevk, savunma mekanizmaları ve bilinçdışı çatışmalar arasındaki karmaşık bir etkileşimdir. Ertelemenin üstesinden gelmenin anahtarı pratik stratejilerde yatmaktadır. Öz farkındalığı geliştirerek, görevleri yönetilebilir adımlara bölerek ve kaygıyı yöneterek, zamanınız ve üretkenliğinizi kazanabilirsiniz. Unutmayın, ertelemeyi yenmek, size önemsiz de görünse küçük küçük ve süreğen adımlar atmak ile mümkündür ve öz-şefkat bu çabada sizin müttefikinizdir.

Referanslar:

Steel, P. (2007). The nature of procrastination: A meta-analytic and theoretical review of quintessential self-regulatory failure. Psychological Bulletin, 133(1), 65-94.
Freud, S. (1957). Beyond the Pleasure Principle. W.W. Norton & Company.
Tuckman, B. W. (1991). The development and concurrent validity of the procrastination scale. Educational and Psychological Measurement, 51(2), 473-480.
Blunt, A. K., & Pychyl, T. A. (1998). Task aversiveness and procrastination: A multi-dimensional approach to task aversiveness across stages of personal projects. Personality and Individual Differences, 24(6), 837-846.

Ücretsiz Abonelikle Haftalık Yayınlanan İçeriklerden Haberdar Olun!!

• Ana Sayfa
• Hakkımda
• Psikoloji Üzerine Yazılar
• Randevu Al
• Sık Sorulan Sorular (S.S.S.)